Inleiding

Voor u ligt de Zomernota 2015. Een primeur, want voor de eerste keer legt een college aan uw Raad een nota voor waarbij de Voorjaarsnota en Perspectiefnota zijn samengevoegd.  Met de Zomernota informeren we u over de voortgang van ons coalitie akkoord en onze strategische thema's. We kijken daarbij naar de huidige begroting 2015 (peildatum 1 mei), de meicirculaire en blikken vooruit naar het nieuwe begrotingsjaar.

Sturen op thema’s

Deze integrale nota is tot stand gekomen op verzoek van uw Raad, met de ambitie om daarmee zowel scherper kaders op hoofdlijnen te kunnen stellen als te kunnen bijsturen en het politieke debat te faciliteren. Waar mogelijk sluiten we in onze Planning en Control cyclus aan bij de beleidsontwikkeling. Behandeling van de Zomernota vóór het zomerreces stelt de Raad in staat om tijdig in gesprek te gaan over keuzes die gemaakt moeten worden vóór de begrotingsbehandeling in het najaar. Zoals gebruikelijk was bij de Voorjaarsnota worden tevens afwijkingen gemeld ten opzichte van de voornemens en de budgetten zoals die in de begroting zijn opgenomen. Waar niets wordt gemeld, blijven we bij de uitvoering van ons beleid binnen de afgesproken financiële kaders.

Ongeveer de helft van onze inkomsten krijgen we van het Rijk via het gemeentefonds. In de meicirculaire van het Rijk krijgen wij informatie over de ontwikkeling van dit fonds. We verwachten de meicirculaire niet eerder dan eind mei. Vervolgens is tijd nodig om alle effecten goed door te rekenen en de uitkomsten te analyseren. We verwachten uw Raad half juni te kunnen informeren over de meicirculaire en de effecten hiervan. Deze brief  wordt opgenomen in de webversie van de Zomernota.

Uw Raad wil actief sturen op de thema’s die de komende jaren centraal staan en die de belangrijkste uitdagingen vormen in deze bestuurs- en raadsperiode. Deze Zomernota gaat voort op de thema’s die zijn opgenomen in de Bestuursagenda bij de Stadsbegroting 2015-2018. De opgaven binnen de thema’s zijn zeer verschillend; zowel in omvang, doelstelling, ontwikkelingsfase, reikwijdte als de gemeentelijke rol en verantwoordelijkheid. Binnen een aantal thema’s heeft uw Raad accenten benoemd die extra aandacht vragen.

  1. Zorgzame stad (met focus vanuit de Raad op decentralisatie AWBZ/Jeugd)
  2. Woon- en groeistad (met focus vanuit de Raad op wonen/grondexploitaties)
  3. Stad die werkt en leert (met focus vanuit de Raad op de invoering van de Participatiewet)
  4. Duurzame stad
  5. Bruisende Binnenstad
  6. Stad in de regio (met focus vanuit de Raad op regionalisering)

Binnen elk thema agenderen we zelf een onderwerp waarover wij graag met uw Raad nader in gesprek gaan.  Met uitzondering van het thema 'bruisende binnenstad'; we stellen voor om de opgaven rondom transformatie en leegstand  direct na de zomer te behandelen aan de hand van de visie die dan wordt voorgelegd.  

Veranderende verhouding tussen overheid en de stad

Er is één onderwerp dat we in de inleiding nader willen toelichten, namelijk de veranderende rol tussen overheid en de stad. We zoeken de samenwerking op met de stad, of dat nou gaat om bewoners, ondernemers, instellingen of organisaties, omdat we beseffen dat we als gemeente de stad nodig hebben om tot resultaten te komen.

Bewonersparticipatie (als onderdeel van de veranderende verhoudingen) komt in feite terug binnen elk strategisch thema en raadsprogramma. Wij vinden het belangrijk dat bewoners zich sterk betrokken voelen bij de stad, bij hun wijk, bij hun buurt en hun straat en daar trots op kunnen zijn. Bewoners voelen zich meer betrokken als ze ook daadwerkelijk zeggenschap hebben; als ze de ruimte krijgen om met eigen initiatieven te komen en invloed kunnen hebben op vraagstukken die voor hun woon- en leefomgeving belangrijk zijn.  We willen de komende jaren inzetten op meer zelfstandigheid en autonomie voor bewoners bij hun inzet voor hun stad en wijk.

Dit betekent dat wij ons daar als overheid op een andere manier toe moeten (leren) verhouden. Onze overheidsparticipatie beweegt zich als het ware tussen loslaten en reguleren. Daarbij moeten we expliciet per situatie afwegen en met onze bewoners en ondernemers bespreken welke positie we kiezen: loslaten en de ruimte geven, de regie nemen op bijvoorbeeld veiligheid en leefbaarheid of de vele varianten die daartussen liggen. De rol van de overheid in een proces of project is daardoor veranderlijk en minder voorspelbaar dan voorheen. In het contact met de stad moeten we nadrukkelijker aandacht besteden aan de wederzijdse verwachtingen over taken en rollen. Dit vormt één van de belangrijkste uitdagingen voor onze stad.
Deregulering is belangrijk om zo laagdrempelig mogelijk initiatieven vanuit de stad en wijk te stimuleren, of het nu gaat om recreatie, sport, (wijk-)economie, cultuur, zorg of gewoon gezelligheid.  Voor de kwaliteit en het beheer van de openbare ruimte willen we dat bewoners en ondernemers mogelijkheden zien en pakken om gebiedsgericht accenten te zetten. De toegankelijkheid van de openbare ruimte vinden we belangrijk, omdat alle bewoners, ook de wijkbewoners met beperkingen, zo goed als mogelijk van de openbare ruimte gebruik moeten kunnen maken. We geven hierin ruimte en vertrouwen, omdat het bijdraagt aan de participatie en zelfredzaamheid van de Nijmegenaren.

Ook op het terrein van toezicht en handhaving op straat verandert onze rol. Wij hebben de ambitie om bewoners en bedrijven in de wijken een nadrukkelijker positie te geven bij de leefbaarheid in eigen buurt. Wat vinden zij belangrijk, waar willen ze zelf mee aan de slag en hoe kan de gemeente daarbij ondersteunen? We willen de professional een centrale plek geven op straat én faciliteren dat deze professional zoveel mogelijk met bewoners in contact kan blijven. Dit vraagt om duidelijke werkafspraken tussen de basispolitiezorg en het gemeentelijk toezicht, waarbij toezicht de basispolitiezorg inschakelt voor de uitvoering van specifieke politietaken. In dat kader is duidelijk dat de eindverantwoordelijkheid bij de gemeente ligt, vanuit haar rol als regisseur van leefbaarheid en veiligheid. Wij zullen uw Raad hiervoor concrete voorstellen doen in het kader van de Stadsbegroting 2016-2019.

Leeswijzer

De Zomernota richt zich op de politieke prioriteiten, mogelijke wijzigingen en bijstellingen en andere keuzes die gemaakt moeten worden vóór de nieuwe begroting. We gaan eerst in op de voortgang en ontwikkelingen binnen de strategische thema’s en staan stil bij financiële oplossingen voor tegenvallers in het lopende jaar 2015, structurele claims en meerjarige investeringen. Hiermee trachten we de inhoudelijke en financiële discussies te agenderen langs de lijn van de samenhangende thema’s.
Claims met een bescheiden omvang, éénmalige reparaties en claims die niet direct gekoppeld zijn aan grotere thema's maar voornamelijk ingaan om uitvoering en exploitaties, zijn opgenomen in het financieel overzicht.

De digitale versie van de Zomernota is gelijk aan de papieren versie maar biedt daarnaast bij een aantal programma's een toelichting op beleidsontwikkelingen en een toelichting op de afzonderlijke claims. U vindt de digitale versie via pcportal.nijmegen.nl

Met deze Zomernota wil ons college uitdragen dat we vanuit de huidige financiële situatie de wensen en knelpunten een plek kunnen geven. We zijn trots u een Zomernota te kunnen presenteren die aantoont dat onze boekhouding op orde is. Maar we moeten alert zijn en blijven sturen op de risico’s. We mogen en moeten ons zeker niet rijk rekenen!